در پی یک گفتگوی تلفنی زوبین مهتا، از آهنگسازان بنام پارسی هند و الیور استون، کارگردان فیلم تازه اسکندر مسئله ای که باعث نگرانی روشنفکران زرتشتی جهان شده بود، برطرف شده است.
الیور استون، از کارگردانان سرشناس امریکا یک فیلم حماسه ای ساخته است که از روزگار و ماجرا های زندگی و مرگ اسکندر مقدونی، جهانگشای یونانی قرن چهار پیش از میلاد حکایت می کند.
قرار است نمایش این فیلم پرخرج در سینما های امریکا و اروپا که نقش اول ان را کالین فارل بازی می کند، روز پنجم نوامبر سال میلادی جاری آغاز شود. اما این فیلم حتی پیش از انکه روی پرده سینما برود، جنجالی بر انگیخته است.
عمده ترین مورد اعتراض زرتشتیان استفاده از نشان فروهر، یک نشان مقدس زرتشتی، به عنوان زمینه برای نام اسکندر بوده است.
فیروزه پونتکی میستری، از نویسندگان دانشنامه بزرگ زرتشتی به نام نقش و نگار زرتشتی در شهر بامبئی هند می گوید که پارسیان هند از نحوه استفاده از فروهر ناخوشنود اند و بر این باور اند که الیور استون، سازنده فیلم، از نظرات کارشناسان بهره ور نشده تا آنها هشدارش بدهند که به نشان مقدس فروهر چنین بی احترامی را روا نداند.
بانو پونتکی میستری می گوید که نشان فروهر جزء بنیادین الهیات زرتشتی است و نماد ارواح گذشتگان ماست و در سردر همه نیایشگاهها و آثار تاریخی مزدیسنی هک شده است. زرتشتیان همه ساله ده روز ماه فروردین را به گرامیداشت فروهر اختصاص می دهند.
به باور برخی دیگر از زرتشتیان، فروهر نماد پاره ای نورانی از سرشت اهورا است که مایه پیشرفت و سعود نوع بشر می شود.
زوبین مهتا، آهنگساز هندی که برای نخستین بار همو توجه جامعه زرتشتی و ایرانیان را به این موضوع جلب کرده بود، ضمن گفتگویی تلفنی با الیور استون از نحوه کاربرد فروهر در آگهی های فیلم اسکندر اظهار نگرانی و ناخوشنودی کرده است.
دفتر فیلمسازی الیور استون در هالیوود ضمن مکاتبه ای الکترونیک با برنامه مجله آسیای میانه بخش فارسی رادیو بی بی سی اعلام کرد که آقای استون از فرزان یا معنی نشان فروهر نیک آگاه بود، ولی قصد نداشت با کاربرد آن در آگهی های فیلمش کسی را بیازارد.
به گفته راب ویلسون، دستیارالیور استون در هالیوود، کارگردان فیلم اسکندر به دنبال صحبت های آقای مهتا تصمیم گرفته است تصویر فروهر را از همه آگهی های آتی فیلمش بیرون بکشد.
ولی آقای ویلسون توضیح نداد که در صورت آگاهی از اصالت نشان فروهر چرا وی بدین گونه از آن استفاده کرده است.
آزردگی زرتشتیان از این نحوه کاربرد نشان فروهر از حس انزجار تاریخی آنان به شخصیت اسکندر مقدونی ناشی می شود.
این در حالی است که اسکندر مقدونی توسط بسیاری از ملل جهان، به ویژه در اروپا و امریکا، سردار و رهبر پیروزمندی به شمار می آید و همانا شهرت و محبوبیت او بوده که نام الکساندر یا اسکندر را تا کنون روی فرزندانشان می گذارند.
اما تعداد زرتشتیان که اسکندر را گجستک (نفرین شده) خطاب می کنند، رویهم رفته در جهان اندک است.
با وجود این، به باور فیروزه پونتکی میستری، پژوهشگر زرتشتی، سازنده فیلم که در اثرش با تاریخ زرتشتیان نیز سر و کار دارد، باید به این نکته توجه می کرد و نشان فروهر را با نام اسکندر در نمی آمیخت. زیرا به گفته وی، زرتشتیان در باره اسکندر نظر متفاوتی دارند و پیوسته مخالف تقدس و خواگونه سازی اسکندر بوده اند.
زرتشتیان بر این باور اند که کیش شخصیت اسکندر فراورده برخورد کاملا غربی پان هلنیک یا یونانی سالارانه با آن برهه از تاریخ است.
بانو پونتکی میستری می گوید که اسکندر به عنوان نخستین یونانی ای که ایران و بخش عظیمی از خاورزمین را تسخیر کرد و مردم سرزمینش را از درد خفت و خواری نجات داد، پیش یونانیان به حق قهرمان به شمار می رود.
اما به گفته بانو میستری، در نوشته های زرتشتی از اسکندر که موبدان را سر برید، امپراطوری ایران را واژگون کرد و نیایشگاههای مزدیسنی را به آتش کشید، با صفت گجستک یاد شده و به باور وی، پیوند دادن نشان فروهر با اسکندر اهانت به پارسیان و ایرانیان است. |
